ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ, ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ, ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԵՎ ՍՊՈՐՏԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

2010 թվականին կրթության և գիտության ոլորտում իրականացված աշխատանքները

2010-12-20

ՀԱՆՐԱԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉՈՒԹՅՈՒՆ

•Հիմք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետության և Միջազգային Զարգացման Ընկերակցության միջև Զարգացման  քաղաքականության վարկային 2-րդ ծրագրի կրթության ոլորտի 2010 թվականի ելակետային միջոցառումները` նախադպրոցական կրթության մասով, և ՀՀ կառավարության 2009 թվականի հուլիսի 16-ի «Հայաստանի Հանրապետությունում նախադպրոցական կրթության բարեփոխումների 2008-2015 թվականների ռազմավարական ծրագրի հետագա ընթացքի մասին» N 29 արձանագրային որոշման 15-րդ կետը` ՀՀ կրթության և գիտության նախարարությունը մշակել և ներկայացրել է «Ավագ նախադպրոցական տարիքի երեխաների կրթության կազմակերպման ծախսերը ֆինանսավորելու մասին» ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծը, որը հաստատվել է ՀՀ կառավարության   2010 թվականի նոյեմբերի 4-ի N1427–Ն որոշմամբ: Որոշմամբ ամրագրվել է` ՀՀ ֆինանսների և ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության հաշվարկների հիման վրա Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեում նախատեսել միջոցներ` ավագ նախադպրոցական տարիքի երեխաների մեկամյա կրթության կազմակերպման ընթացիկ ծախսերի մասով` ելնելով ըստ աշակերտների թվի ֆինանսավորման բանաձևով մեկ սովորողին ընկնող տարեկան գումարի չափից և անհրաժեշտության դեպքում` ներդրումային ծախսերի մասով:
•Նախադպրոցական ուսումնական հաստատությունների գործունեության կանոնակարգման նպատակով կրթության և գիտության նախարարության կողմից մշակվել է «Նախադպրոցական ուսումնական հաստատություններում գործածության ենթակա փաստաթղթերի անվանացանկը և դրանք վարելու կարգը» գերատեսչական ակտը (2010 թվականի հուլիսի 8-ի N859 հրաման), որը պետական գրանցման գործընթացի փուլում է:
•Մշակվել և տպագրվել է «Մանկապարտեզի տնօրենի ուղեցույցի III պրակ» ուսումնաօժանդակ ձեռնարկը, որը ներառում է ոլորտին առնչվող կրթական, իրավական, ֆինանսական, նորմատիվային փաստաթղթերը: Այն ուղղված է նախադպրոցական հաստատությունների ղեկավարներին, կրթության հարցերով զբաղվող պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների կրթության կառուցվածքային ստորաբաժանումներին:
•Մշակվել են «Աշակերտների փոխադրման, ավարտման և քննությունների կազմակերպման», «Էքստեռն ավարտական և փոխադրական», «ՀՀ հանրակրթական և հատուկ հանրակրթական ուսումնական հաստատություններ սովորողների ընդունելության», «Հանրակրթական ուսումնական հաստատության ղեկավարման իրավունքի հավաստագրման լիազոր մարմնի կազմավորման և գործունեության», «Հանրակրթական ուսումնական հաստատության ղեկավարման իրավունք /հավաստագիր/ ստանալու նպատակով վերապատրաստման և վորապատրաստող կազմակերպության ընտրության», «ՀՀ պետական հանրակրթական   ուսումնական հաստատություն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության  կոլեգիալ կառավարման մարմնի`  խորհրդի  ձևավորման», «Պետական հանրակրթական ուսումնական հաստատության տնօրենի ընտրության /նշանակման/», «Հանրակրթական ուսումնական հաստատության ուսուցչի ատեստավորման, հանրակրթական ուսումնական հաստատության ուսուցչի ատեստավորման տարածքային և հանրապետական հանձնաժողովների ձևավորման և գործունեության, ատեստավորման միջոցով որակավորում ստացած հանրակրթական ուսումնական հաստատությունների մանկավարժական աշխատողներին հավելավճար տալու», «ՀՀ ընդհանուր ծրագրեր իրականացնող հանրակրթական ուսումնական հաստատության մանկավարժական աշխատողների պաշտոնների անվանացանկը և նկարագրերը, հանրակրթական ուսումնական հաստատության ուսուցչի որակավորման տարակարգերի բնութագրիչները հաստատելու մասին», «Հայաստանի Հանրապետության հանրակրթական ուսումնական հաստատության գործունեության ներքին և արտաքին գնահատման չափանիշները և իրականացման», «Հանրակրթության պետական չափորոշչի ձևավորման և հաստատման», «Հայաստանի Հանրապետության  կրթության և գիտության նախարարության հատուկ հանրակրթական ուսումնական հաստատություններում մշտադիտարկում իրականացնելու նպատակով հասարակական դիտորդների խմբի  ձևավորման  և  գործունեության», «Ներառական կրթություն իրականացնելու» կարգերը:
•Կազմակերպվել են նոր 43 ավագ դպրոցների ստեղծման և հիմնախնդիրների հետ կապված աշխատանքներ:
•Կազմակերպվել և անցկացվել են «Տարվա լավագույն ուսուցիչ», «Տարվա լավագույն տնօրեն», «Տարվա լավագույն դաստիարակ» ամենամյա  մրցույթները:
•Իրականացվել է ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամի հայաստանյան ներկայացուցչության և ԿԳՆ հետ համատեղ իրականացվող «Երեխայակենտրոն /օրինակելի/ լավագույն դպրոց» ծրագրի աշխատանքների համակարգում և ծրագրի ներդրում դպրոցներում:
•Կազմակերպվել և անցկացվել են «Հայոց պատմություն», «Հայոց եկեղեցու պատմություն», «Հայոց լեզու և գրականություն», բնագիտական /«Ֆիզիկա», «Քիմիա», «Կենսաբանություն»/ առարկաների ուսուցիչների ամենամյա  մրցույթները:
•Կազմակերպվել և անցկացվել են հանրապետական մրցույթներ /Հաղթանակի 65-ամյակին, Մեծ Եղեռնի 95-ամյակին, ՀՀ Սահմանադրության 15-ամյակին, Վահան Տերյանի 125-ամյակին նվիրված և այլ միջոցառումներ/, շարադրությունների, ասմունքի փառատոններ:
•Կազմակերպվել և անցկացվել է դպրոցականների առարկայական օլիմպիադաների հանրապետական փուլը:
•Ապահովվել է դպրոցականների` միջազգային օլիմպիադաներին մասնակցությունը:
•Ծավալվել է համագործակցություն Միգրացիայի միջազգային կազմակերպության,  ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակների /Մանկական հիմնադրամ, Զարգացման ծրագիր, Փախստականների գրասենյակ/, Հայաստանում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ներկայացուցչության, «ՁԻԱՀ-ի կանխարգելու, կրթություն և խնամք», «Փրկեք երեխաներին», «Առաքելություն Արևելք», «Վորլդ Վիժն», «Հույսի կամուրջ», «ՀՕՖ», «Գթություն», «Հավատ», «Փրկություն» «Ֆրանս-հայկական զարգացման հիմնադրամ» «Կարիտաս» միջազգային և հասարակական կազմակերպությունների հետ:
•Ընտրվել և հաստատվել է «Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարության հատուկ հանրակրթական ուսումնական հաստատություններում մշտադիտարկում իրականացնող  հասարակական խորհրդի կազմը»:
•Միգրացիայի միջազգային կազմակերպության աջակցությամբ մշակվել և տպագրվել են «Թրաֆիքինգ» (սովորողների համար) և «Թրաֆիքինգ» (ուսուցիչների համար) ձեռնարկները:
•Ներառական կրթություն իրականացնող դպրոցների ցանկն ընդլայնվել է 16 դպրոցով: Ներկայումս հանրապետությունում գործում է ներառական կրթություն իրականացնող 65 հանրակրթական դպրոց:
        

ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԵՎ ՄԻՋԻՆ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉՈՒԹՅՈՒՆ

•Մշակվել և ՀՀ կառավարության 2010թ. մարտի 4-ի N 8 արձանագրային որոշմամբ հավանության է արժանացել «Հայաստանի Հանրապետությունում նախնական մասնագիտական (արհեստագործական) և միջին մասնագիտական կրթության և ուսուցման մասնագիտությունների ձևավորմանը միտված կրթական պետական չափորոշիչների մշակման և ներդրման» հայեցակարգը:
•Համակարգվել են  նախնական մասնագիտական (արհեստագործական) և միջին մասնագիտական թվով 61 պետական կրթական չափորոշիչների պետական գրանցման ներկայացման աշխատանքները, որոնք 2010-2011 ուսումնական տարվանից ներդրվել են համապատասխան ուսումնական հաստատություններում:
•Մշակվել և ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի հրամաններով հաստատվել են նախնական մասնագիտական (արհեստագործական) և միջին մասնագիտական 19 պետական կրթական չափորոշիչները, որոնք  փորձարկման ձևով կներդրվեն ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի հրամանով հաստատված մի շարք ուսումնական հաստատություններում:
• Համակարգվել են նախնական մասնագիտական (արհեստագործական)   և միջին մասնագիտական հաստատությունների համակազմի վերապատրաստման գործընթացները: 2010 թվականի դրությամբ վերապատրաստվել են ավելի քան 1340 դասախոս և արտադրական ուսուցման վարպետ, 183  տնօրեն և փոխտնօրեն և նախնական մասնագիտական արհեստագործական և միջին մասնագիտական կրթության պետական կրթական չափորոշիչներ մշակող 30 փորձագետ:
•ԵՀՔ ՀՀ-ԵՄ գործողությունների ծրագրի շրջանակներում Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուժեից 12 բազմագործառութային քոլեջներին տրամադրվել է 1,6 մլրդ դրամ` շինարարական աշխատանքներն ավարտին հասցնելու համար: Նշված քոլեջներում վերանորոգման աշխատանքները մեկնարկել են: Նախնական (արհեստագործական) և միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների նյութատեխնիկական բազայի վերազինման նպատակով որոշ քոլեջների և ուսումնարանների հատկացվել է համակարգչային տեխնիկա, սարքավորումներ և ուսումնական լաբորատորիաներ: 
•Համակարգվել են ԵՀՔ ՀՀ-ԵՄ գործողությունների ծրագրի 2 մասի իրականացման համար պայմանագրի ստորագրման նախապատրաստական  աշխատանքները:
•Շարունակվել է համագործակցությունը ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի (UNDP), Եվրոպական ուսուցման հիմնադրամի (ETF), Բրիտանական խորհրդի (British Council), Ճապոնիայի միջազգային համագործակցության գործակալության (JICA), Գերմանական InWENT և մի շարք այլ միջազգային կառույցների հետ, որոնց կողմից իրականացվող ծրագրերի շրջանակներում վերապատրաստվել են նախարարության աշխատակազմի նախնական (արհեստագործական) և միջին մասնագիտական կրթության վարչության աշխատակիցները: 
•ՄԿՈՒ ոլորտը կարգավորող մի շարք իրավական ակտերում կատարվել են փոփոխություններ և մշակվել են նորերը /»Նախնական մասնագիտական (արհեստագործական) և միջին մասնագիտական կրթության մասին» ՀՀ օրենք, «Ուսանողների (ուկնդիրների) մեկ մասնագիտական ուսումնական  հաստատությունից  մեկ  այլ  ուսումնական  հաստատություն  տեղափոխման կարգ», «Մեկից ավելի արհեստագործական և միջին մասնագիտական կրթություն ստանալու» և «Ուսումնառությունը որևէ պատճառով անավարտ թողած անձի ուսանողական իրավունքի վերականգնման» կարգերի նախագծեր/:
•Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարի համապատասխան հրամանով նախնական մասնագիտական (արհեստագործական) և միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում իրականացվել է «Ուսանողական գարուն 2010» փառատոնը, որի արդյունքում լավագույնները պարգևատրվել են ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի պատվոգրերով և շնորհակալագրերով:

ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ԵՎ ՀԵՏԲՈՒՀԱԿԱՆ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉՈՒԹՅՈՒՆ

•«Կրթության մասին» և «Բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության մասին» ՀՀ օրենքներում կատարվել են փոփոխություններ, որոնք պայմանավորված են Հայաստանի Հանրապետությունում պետական և ոչ պետական բուհերի մրցակցային դաշտի ստեղծմամբ, որը հնարավորություն կտա հավասար պայմաններ ստեղծել բոլոր դիմորդների և ուսանողների համար: Հաշվի առնելով նախորդ տարիների ոչ պետական չհավատարմագրված բուհերի շրջանավարտների բազմաթիվ դիմում-խնդրանքները` հնարավորություն ստեղծելու պետական նմուշի դիպլոմ ստանալու հարցում, օրենքով ամրագրվել են նրանց իրավունքները և նրանց հնարավորություն է տրվել մասնակցելու ոչ պետական հավատարմագրված բուհերում համապատասխան մասնագիտության ամփոփիչ ավարտական քննություններին: Պայմաներ կստեղծվեն ուսանողական խորհուրդներին ինտեգրվելու եվրոպական համապատասխան կառույցներին, ակտիվորեն մասնակցելու Բոլոնիայի գործընթացին:
•ՀՀ կառավարության 2010 թվականի փետրվարի 11-ի N 124-Ն որոշմամբ հաստատվել է «Բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության մասնագիտությունների հեռավար (դիստանցիոն) ձևով ուսուցման կարգը», որի հիման վրա հաստատվել են հեռավար (դիստանցիոն) ձևերով ուսուցում չթույլատրվող բարձրագույն կրթության մասնագիտությունների ցանկը (ՀՀ կառավարության 2010 թվականի հուլիսի 15-ի N 882-Ն որոշում) և Բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության մասնագիտությունների հեռավար (դիստանցիոն) ձևով ուսուցման կազմակերպման մեթոդական ուղեցույցը (ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի 2010թվականի օգոստոսի 27-ի N1348-Ա/Ք հրաման):
•ՀՀ կառավարության 2010 թվականի դեկտեմբերի 9-ի «Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի մայիսի 25-ի N 692-Ն որոշման մեջ փոփոխություններ կատարելու մասին» N 1624-Ն որոշմամբ հաստատվել է հեռակա ձևով ուսուցում չթույլատրող բարձրագույն կրթության մասնագիտությունների ցանկը,
•ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի կողմից հաստատվել և ՀՀ արդարադատության նախարարությունում պետական գրանցում են ստացել բակալավրի որակավորման 50 և մագիստրոսի որակավորման 11 մասնագիտության պետական կրթական չափորոշիչներ,
•ՀՀ կառավարության 2010թվականի հունիսի 3-ի N 674-Ն և նոյեմբերի 4-ի N 1463-Ն որոշումներով փոփոխություններ է կատարվել ՀՀ կառավարության «Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն մասնագիտական կրթության մասնագիտությունների ցանկը հաստատելու և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի նոյեմբերի 9-ի N 1933-Ն որոշումն ուժը կորցրած ճանաչելու մասին» N 1038-Ն որոշման մեջ և բարձրագույն մասնագիտական կրթության մասնագիտությունների ցանկում ավելացվել են նոր մասնագիտություններ: Մասնավորապես, ավելացել են «032600-Եկեղեցաբանություն», «032700-Եվրոպագիտություն», «310100-Ոստիկանական գործ» մասնագիտությունները:
•ՀՀ կառավարության 2010 թվականի ապրիլի 22-ի «Հայաստանի Հանրապետության պետական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների` 2010/2011 ուսումնական տարվա` պետության կողմից ուսանողական նպաստների ձևով ուսման վարձի լրիվ փոխհատուցմամբ (անվճար) ըստ մասնագիտությունների և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների կողմից ուսման վարձի մասնակի զեղչի կիրառման իրավունքով (վճարովի) առկա ուսուցմամբ բակալավրիատի կրթական ծրագրով տեղերը հաստատելու մասին» N 447-Ն որոշմամբ բակալավրի կրթական ծրագրով, առկա ուսուցման համար պարտադիր զինվորական ծառայությունից տարկետման իրավունքով հատկացվել է 2514 տեղ և վճարովի ուսուցման առանց տարկետման իրավունքի 18500 տեղ, բուհ է ընդունվել շուրջ 13500 ուսանող:
•ՀՀ կառավարության 2010 թվականի նոյեմբերի 25-ի «Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների առկա ուսուցման 2011/2012 ուսումնական տարվա մասնագիտությունների և ընդունելության քննությունների ցանկը հաստատելու մասին» N1547-Ն որոշմամբ առաջին անգամ հաստատվել է նաև ոչ պետական բուհերի մասնագիտությունների և ընդունելության քննությունների ցանկը:
•ՀՀ կառավարության 2010 թվականի ապրիլի 22-ի «Հայաստանի Հանրապետության պետական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների` 2010/2011 ուսումնական տարվա` պետության կողմից ուսանողական նպաստների ձևով ուսման վարձի լրիվ փոխհատուցմամբ (անվճար) առկա ուսուցմամբ մագիստրոսի կրթական ծրագրով տեղերը ըստ մասնագիտությունների հաստատելու մասին» N 467-Ն որոշմամբ մագիստրոսի կրթական ծրագրով առկա ուսուցման համար հատկացվել է անվճար ուսուցման 1543 տեղ, որից 350-ը պարտադիր զինվորական ծառայությունից տարկետման իրավունքով (թափուր տեղեր չեն մնացել) և վճարովի ուսուցման առանց տարկետման իրավունքի` 4371 տեղ:
•ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի «Հայաստանի Հանրապետության 2010/2011 ուսումնական տարվա ասպիրանտուրա ու դոկտորանտուրա ընդու